Dziecko potrafi – stymulowanie do samodzielnego działania


Dzieci, tak samo jak dorośli, chcą mieć prawo do podejmowania własnych decyzji i działań. Chcą doświadczać, przeżywać i czuć. Często jednak opiekunowie zapominają o tym i przez swoją troskę oraz miłość, nadmiernie wyręczają pociechę, a tym samym odbierają mu możliwość poznawania świata w pełni. Wbrew pozorom, taka nadopiekuńczość nie pomaga, a wręcz przeciwnie, znacznie utrudnia życie dziecku. Jak rozwinąć samodzielność u malucha, mimo obaw o jego bezpieczeństwo?

3 typu samodzielności

Samodzielność u dziecka można podzielić na trzy typy. Pierwszy z nich to praktyczny, który objawia się radzeniem sobie z pewnymi czynnościami, np. jedzeniem czy porządkami. Kolejny, czyli społeczny, to ten pozwalający na zawieranie znajomości, podchodzenie do współpracy i utrzymywanie kontaktów. Ostatni typ to samodzielność umysłowa polegająca na podejmowaniu własnych decyzji. Każdy z tych obszarów jest ważny i każdy powinien być rozwijany od najmłodszych lat, ponieważ zapewnia maluchowi zaradność i szybsze nabywanie nowych umiejętności.

Co rodzić może zrobić, aby rozwijać samodzielność malucha?

Jak rozwijać u dziecka samodzielność praktyczną? U najmłodszych z pewnością są to aktywności takie jak jedzenie, trening czystości, własnoręczne ubieranie się, zakładanie butów itp. Starsze dzieci warto zachęcać do pomocy w porządkach, robienia drobnych zakupów dla dziadków czy wyprowadzania zwierzaka.

Jeśli chodzi natomiast o samodzielność społeczną to złym pomysłem jest wybieranie maluchowi koleżanek i kolegów bez konsultacji z nim. Oczywiście, jeśli widzisz, że jakaś znajomość ma zły wpływ na Twoją pociechę, warto wytłumaczyć jej, co jest, według Ciebie, nie w porządku, a później podjąć próbę ewentualnego ograniczenia kontaktów. Jeśli jednak dziecko informuje Cię, że są osoby, z którymi nie chce się bawić, to nawet jeśli są to brzdące Twoich przyjaciół, warto go posłuchać i pozwolić mu wybrać czy będzie poświęcać im czas czy nie.

Z kolei w kwestii samodzielności w podejmowaniu decyzji, dobrze jest zacząć od prozaicznych rzeczy, np. jaki posiłek zje czy w co się ubierze, a później przejść do poważniejszych aspektów, takich jak pora wykonywania swoich obowiązków lub rodzaj prezentu wybieranego na urodziny przyjaciela. Starsze dzieci warto także uczyć dysponowania pieniędzmi, poprzez przydzielanie odpowiedniej kwoty kieszonkowego na dany okres. To zabieg, który uczy gospodarności, pokazuje jak zarządzać finansami oraz uświadamia czym jest sztuka wyboru. Każdy z takich drobnych, gestów daje dziecku poczucie sprawczości i pozwala mu się rozwijać. To bardzo ważne, aby rodzic nie był jedyną decyzyjną osobą, a także aby oddał pewne kwestie w ręce dziecka. Czasem bywa to dla opiekunów bardzo trudne, jednak warto przez to przejść, aby zapewnić maluchowi silne podstawy na przyszłość.

Gadżety wspierające samodzielność u najmłodszych

Jakie gadżety mogą pomóc w budowaniu samodzielności malucha? Z pewnością odpowiednie naczynia do jedzenia, a także bidony. Szczególnie ta druga propozycja, jest bardzo pomocna, ponieważ pozwala dziecku pić, wtedy kiedy ma taką potrzebę i ochotę, a przy tym chroni przed rozlewaniem. Podobnym wsparciem, chociaż nie aż tak praktycznym jak bidony, są zabawki edukacyjne, które bardzo często pomagają rozwijać logiczne myślenie, koncentrację i skupienie, a także wymagają podejmowania pewnych działań, decyzji oraz korzystania z doświadczeń. Mogą być to różnego rodzaju propozycje – od klasycznych, takich jak puzzle czy drewniane wieże, aż po znacznie bardziej zaawansowane zabawki edukacyjne, np. książeczki sensoryczne.

Pamiętaj jednak, aby nigdy nie zostawiać dziecka samego z jego trudnościami czy wątpliwościami. Musisz mieć pewność, że maluch jest przekonany o tym, iż może do Ciebie przyjść z każdą kwestią i uzyska od Ciebie pomoc. To da mu poczucie bezpieczeństwa i zachęci go do próbowania nowych rzeczy, podejmowania wyzwań i prób, które niekoniecznie skończą się sukcesem, ale pozwolą mu nabyć niezbędne doświadczenie.