Co warto wiedzieć o mieszankach mlekozastępczych


Katarzyna Stachowiak – dietetyczka dziecięca z poradni Mój Dietetyk w Poznaniu


Nie ulega wątpliwości, że karmienie piersią jest najbardziej naturalnym i wartościowym sposobem żywienia niemowlęcia. Zgodnie ze stanowiskiem Ekspertów z Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci ESPGHAN należy dążyć do wyłącznego karmienia piersią przez 6 pierwszych miesięcy życia dziecka. O korzyściach płynących z karmienia mlekiem matki przeczytasz tutaj. Niestety, istnieją pewne przeciwwskazania do karmienia piersią, na które, jako świeżo upieczona Mama nie masz wpływu. Trzeba wtedy sięgnąć po specjalne mieszanki mlekozastępcze, jednak wybranie jej wśród wielu preparatów dostępnych na rynku nie zawsze jest łatwe dla młodych stażem rodziców.

Kiedy należy sięgnąć po produkty mlekozastępcze?

Choroby dziecka, które wykluczają karmienie piersią to galaktozemia (choroba genetyczna uniemożliwiająca przemianę galaktozy w glukozę) lub wrodzony niedobór laktazy (enzymu rozkładającego laktozę). Dziecko chore na fenyloketonurię może być częściowo karmione piersią z uwzględnieniem indywidualnej tolerancji. W przypadku ciężkiego stan dziecka, chorób utrudniających ssanie i niektórych wad serca może być konieczne odciąganie pokarmu i podawanie go w inny sposób. Przeciwwskazania do karmienia piersią ze strony mamy to czynna gruźlica, zakażenie wirusami HIV i HTLV-1 oraz HTLV-2 lub przyjmowanie niektórych leków.

Mieszanki mlekozastępcze – krótka charakterystyka

Mieszanki mlekozastępcze mogą stanowić zarówno podstawę żywienia dziecka jak i jego uzupełnienie. Mleko modyfikowane, w zależności od wieku dziecka, możemy podzielić na:
Początkowe – dla niemowląt do 6 miesiąca życia, oznaczane cyfrą 1, jest bardzo delikatne i dostosowane do rozwijającego się układu pokarmowego dziecka;
Następne – dla niemowląt od 6 do 12 miesiąca życia, oznaczane cyfrą 2, zawiera więcej żelaza, które niezbędne jest dla rozwoju coraz bardziej ruchliwych maluszków;
Junior – dla starszych dzieci, zazwyczaj po 1 roku życia, oznaczane cyframi 3 i 4, wzbogacane są w składniki, których często jest za mało w diecie dziecka, np. witamina D, żelazo czy kwasy tłuszczowe.

Każdy typ mieszanki różni się nieco składem ze względu na różne potrzeby dzieci i stopień dojrzałości układu pokarmowego. Mleko początkowe w całości pokrywa zapotrzebowanie dziecka na składniki odżywcze, natomiast mleka następne i junior powinny być stosowane równolegle z wprowadzaniem pokarmów uzupełniających. Preparaty obecne na rynku muszą spełnić szereg wytycznych, zgodnych z dyrektywami Unii Europejskiej. Są one w maksymalnym możliwym stopniu zbliżone składem do mleka kobiecego.

Jaką mieszankę wybrać?

Nie ma jednej idealnej mieszanki dla każdego dziecka. Najważniejsze, aby przy wyborze mleka modyfikowanego kierować się wiekiem pociechy oraz jej potrzebami. Jeśli dziecko cierpi na jakieś dolegliwości skonsultuj wybór mieszanki z pediatrą. Pamiętaj o przygotowywaniu mieszanki zgodnie z przepisem na opakowaniu. Produkt przygotowany inaczej będzie miał inne właściwości, co może wpłynąć niekorzystnie na zdrowie Twojego Dziecka. Jeśli nie ma takiej potrzeby – nie zmieniaj mleka.

Mieszanki do zadań specjalnych

Na rynku istnieje wiele preparatów dostosowanych do konkretnych problemów zdrowotnych maluszków:
dla dzieci o podwyższonym ryzyku alergii – preparaty oznaczone symbolem HA, stosowane są w profilaktyce alergii u dzieci zdrowych, ale obciążonych alergią w rodzinie;
dla małych alergików – dla dzieci, u których alergia została potwierdzona przez lekarza, są to tzw. hydrolizaty, w których białka mleka krowiego zostały rozbite na mniejsze elementy – peptydy;
przy ulewaniach – produkty z symbolem AR, zagęszcza się je kleikiem ryżowym, mączką świętojańską lub skrobią ziemniaczaną, co zapobiega cofaniu się pokarmu z żołądka;
bez laktozy – w przypadku biegunek, wzdęć i bólów brzucha będących objawem nietolerancji laktozy;
przy problemach z apetytem lub masą ciała – mleka oznaczone symbolem R, mają dodatek kleiku ryżowego lub ryżowo – gryczanego, dzięki czemu są bardziej sycące i kaloryczne.

Pamiętaj, aby przed wprowadzeniem do diety dziecka preparatów mlekozastępczych dokładnie przeanalizować wszystkie wskazania i przeciwwskazania. Decyzję podejmij w konsultacji z lekarzem. Przy wyborze mleka kieruj się wiekiem dziecka oraz jego indywidualnymi potrzebami i ewentualnymi dolegliwościami. Za każdym razem obserwuj reakcję dziecka. Te kroki pozwolą ci najlepiej podjąć decyzję dotyczącą żywienia Twojego Maluszka.

mgr Katarzyna Stachowiak
Dietetyk dziecięcy
Poradnia Dietetyczna „Mój Dietetyk”